خطای عدم تطابق کد واحد اندازهگیری در سامانه مؤدیان را چطور رفع کنیم؟

خطای واحد اندازه گیری سامانه مؤدیان یعنی کد واحدی که در صورتحساب فرستادهاید (فیلد mu) با جدول کدهای استاندارد سازمان امور مالیاتی یا با شناسهٔ کالا و خدمتی که انتخاب کردهاید جور نیست. نتیجهاش این است که صورتحساب در کارپوشه «رد شده» یا «دارای خطا» میشود و راهش اصلاح کد در تعاریف کالا و ارسال دوباره است.
این خطا فقط یک پیام فنی نیست. صورتحسابی که رد شده رسمی حساب نمیشود، اعتبار مالیات بر ارزش افزوده به خریدار نمیرسد و اگر رها شود، پای جرایم مادهٔ ۲۲ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان وسط میآید. خبر خوب این است که علتش تقریباً همیشه در یک جای مشخص است: جدول واحدهای نرمافزار حسابداری شما.
کد واحد اندازهگیری در صورتحساب چه نقشی دارد
بر اساس دستورالعملهای اجرایی سازمان امور مالیاتی کشور (مندرج در intamedia.ir)، هر ردیف صورتحساب الکترونیکی باید یک شناسهٔ کالا و خدمت (عمومی یا اختصاصی) و یک کد واحد اندازهگیری (Measurement Unit Code) استاندارد داشته باشد. سازمان برای هر واحد سنجش، مثل کیلوگرم، عدد، متر، بسته یا ساعت، یک کد عددی چندرقمی تعریف کرده است؛ برای نمونه کد ۱۶۳۷ برای «عدد».
هستهٔ مرکزی سامانه، واحد را از روی همین کد میشناسد، نه از روی عنوانی که در نرمافزار شما نوشته شده. اگر عنوان «کارتن» در نرمافزار به کد اشتباه وصل باشد، یا عنوانی دلخواه بدون کد استاندارد ارسال شود، ساختار صورتحساب با جدول سازمان نمیخواند و پاسخ سامانه یک کد خطای عددی است؛ مثلاً شمارهٔ ۴۰۱۴ یا یکی از کدهای عدم تطابق ساختار داده.
| کد یا پیام | یعنی چه | اقدام |
|---|---|---|
| شمارهٔ ۴۰۱۴ یا عدم تطابق ساختار داده | کد واحد ارسالی در جدول سازمان نیست یا ساختارش غلط است | کد را با جدول رسمی تطبیق دهید |
| ناسازگاری واحد با شناسهٔ کالا | واحد با پایهٔ تعریف شناسه جور نیست؛ مثلاً لیتر برای کالای کیلوگرمی | واحدی را بگذارید که شناسهٔ کالا با آن تعریف شده |
| کد دلخواه به جای کد اعلامی | مثلاً عدد ۱ به جای کد ۱۶۳۷ برای «عدد» | کد سازمان را در تعاریف پایه بنشانید |
برای دیدن خطاهای همخانواده، فهرست خطای سامانه مؤدیان را هم ببینید.
مثال: کارتن ۲۴ عددی که «عدد» فرستاده شد
سارا مدیر مالی یک تولیدی قطعات پلاستیکی در کرج است (سناریوی فرضی). در نرمافزار، واحد یک قطعه را «کارتن ۲۴ عددی» تعریف کرده، ولی این واحد به کد ۱۶۳۷ یعنی «عدد» وصل است.
او ۵۰ کارتن به قیمت هر کارتن ۲۰۰ هزار تومان فروخته است. ۵۰ ضرب در ۲۰۰ هزار تومان میشود ۱۰ میلیون تومان، و این جمع درست است. مشکل در معنای ردیف است: سامانه آن را «۵۰ عدد» میخواند، در حالی که ۵۰ کارتن ضرب در ۲۴ عدد میشود ۱٬۲۰۰ عدد قطعه. یعنی مبلغ درست است ولی مقدار و واحد، کالای دیگری را روایت میکنند و سامانه صورتحساب ۱۰ میلیون تومانی را رد کرد.
راه درست یکی از این دو است: یا واحد را واقعاً «کارتن» با کد استاندارد خودش بفرستید و تعداد را ۵۰ نگه دارید، یا واحد را «عدد» بگذارید و تعداد را ۱٬۲۰۰ ثبت کنید و قیمت واحد را به ازای هر عدد حساب کنید. آنچه نباید بماند، ترکیب «تعداد کارتنی با کد عددی» است.

چهار گام اصلاح، از کارپوشه تا ارسال دوباره
صورتحساب رد شده در خود سامانه ویرایش نمیشود. باید داده را در نرمافزار درست کنید و صورتحساب جدید یا اصلاحی بفرستید.
- پیدا کردن صورتحساب و پیام خطا. در کارپوشهٔ اختصاصی سامانهٔ مؤدیان، صورتحساب رد شده را باز کنید و شناسهٔ یکتای آن (IID) و متن خطا را بردارید؛ از همینجا معلوم میشود کدام شناسهٔ کالا و کدام واحد مشکل دارد.
- تطبیق کد با جدول رسمی. کد واحد (mu) را در فایل خروجی یا در تعریف کالای نرمافزار ببینید و با فایل اکسل جدول کدهای سامانه مؤدیان که در سایت رسمی سازمان امور مالیاتی منتشر میشود (و فهرست کدهای منتشرشده در tp.tax.gov.ir) مقایسه کنید.
- اصلاح در تعاریف پایه. کد استاندارد را در جدول واحدهای نرمافزار بنشانید و واحد کالا را به کد جدید بهروز کنید.
- ارسال دوباره. از صفحهٔ «فاکتور فروش» با دکمهٔ «ارسال به مؤدیان» صورتحساب را دوباره بفرستید و نتیجهٔ استعلام را ببینید.
اگر طرف مقابل هم با صورتحساب مشکل دارد، خطای سامانه مؤدیان خریدار را جداگانه بررسی کنید.

اصلاح یکباره جدول کالاها به جای وصلهکاری فاکتور به فاکتور
بزرگترین تصمیم در این خطا این است که جدول تعاریف کالاها را یک بار استاندارد کنید، نه اینکه هر صورتحساب رد شده را جدا درست کنید. اصلاح موردی وقت تیم مالی را میگیرد و چون ریشه دست نخورده، صورتحساب بعدی همان کالا دوباره رد میشود.
استفاده از شناسهٔ اختصاصی کالا و خدمت که واحد پیشفرض را در خود دارد، جلوی بخش بزرگی از این ناسازگاریها را میگیرد. اگر کالاهای زیادی دارید، پیش از ارسال انبوه، صورتحسابها را با ابزار استعلام و صحتسنجی فاکتور کنترل کنید تا کد نادرست قبل از سامانه دیده شود.
یادداشت عملی — در پشتیبانی زیاد میبینم که کسی یک صورتحساب را سه بار با همان واحد غلط میفرستد، چون فاکتور را اصلاح کرده نه تعریف کالا را. ترتیبی که وقت را نجات میدهد این است: اول تعریف کالا، بعد ارسال. و واحدهای «بستهای» مثل کارتن و شیرینگ را همیشه اول از همه نگاه میکنم، چون بیشترِ جابهجایی تعداد و واحد از همانجا شروع میشود.
مهلت ارسال را هم از دست ندهید
اصلاح واحد زمان میبرد و ساعت مهلت در این مدت کار میکند. طبق دستورالعملهای جاری، مهلت ثبت صورتحساب حداکثر ۲۱ روز از تاریخ صدور است؛ پس صورتحساب رد شده را در صف نگه ندارید. جزئیات زمانبندی را در خطای تاریخ در سامانه مؤدیان آوردهایم.
سه علتی که این خطا را برمیگرداند و کنترل پیش از ارسال
اگر یک بار رفعش کردهاید و دوباره برگشته، معمولاً یکی از اینهاست:
- کد دلخواه: عددی غیر از کدهای اعلامی سازمان در جدول واحدها مانده است.
- ناسازگاری واحد با شناسه: کالایی که شناسهٔ عمومیاش بر پایهٔ کیلوگرم است، با واحد لیتر ارسال شده.
- نرمافزار بهروز نشده: نسخهای که کدهای جدید سامانه مؤدیان در آن نگاشت نشدهاند.
پیش از صورتحساب بعدی این موارد را کنترل کنید:
- [ ] آخرین نسخهٔ جدول کدهای واحد اندازهگیری را از intamedia.ir بگیرید.
- [ ] کد واحد کالاهای پرفروش را در نرمافزار یکییکی ببینید.
- [ ] تطابق واحد کالا با شناسهٔ عمومی یا اختصاصی دریافتشده از stuffing/stuffid را کنترل کنید.
- [ ] یک صورتحساب نمونه بفرستید و وضعیتش را در کارپوشه ببینید.
- [ ] به کسانی که فاکتور ثبت میکنند بگویید واحد اندازهگیری را دستی عوض نکنند.
اگر صورتحساب نمونه بدون خطا ثبت شد، بقیه را با خیال راحت بفرستید؛ اگر نه، پیام خطا را دوباره با جدول بالا تطبیق دهید.
پرسشهای پرتکرار
پیام شمارهٔ ۴۰۱۴ در سامانه مودیان یعنی چه؟
یعنی ساختار دادهای که فرستادهاید با جدول سازمان نمیخواند؛ در بحث واحد، کد واحد ارسالی در جدول استاندارد نیست یا با شناسهٔ کالا جور نیست. کد را با جدول رسمی تطبیق دهید و دوباره بفرستید.
کد واحد عدد در سامانه مودیان چند است؟
در جدول سازمان امور مالیاتی، کد واحد «عدد» ۱۶۳۷ است. فرستادن عدد ۱ به جای این کد یکی از علتهای رایج رد شدن صورتحساب است.
صورتحساب رد شده به خاطر واحد را میشود در سامانه ویرایش کرد؟
نه. داده را در نرمافزار حسابداری اصلاح کنید و صورتحساب جدید یا اصلاحی بفرستید.
جدول کدهای واحد اندازه گیری مودیان را از کجا بگیرم؟
فایل اکسل جدول کدها در سایت رسمی سازمان امور مالیاتی منتشر میشود؛ آخرین نسخه را از intamedia.ir بگیرید و با فهرست کارپوشه در tp.tax.gov.ir مقایسه کنید.
چرا با وجود اصلاح، خطای واحد دوباره تکرار میشود؟
معمولاً چون فاکتور اصلاح شده نه تعریف کالا. کد درست را در جدول واحدهای نرمافزار بنشانید تا صورتحسابهای بعدی هم درست بروند.
همین امروز اولین فاکتورتان را بزنید
دیجی اینویس با دورهٔ آزمایشی رایگان شروع میشود — بدون کارت بانکی، با ارسال مستقیم به سامانهٔ مودیان.



