دفاتر تجاری الکترونیکی — تکلیف چیست و مهلت ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ برای کیست؟

اگر شنیدهاید «دفاتر باید الکترونیکی شود» و نمیدانید این یعنی چه و از شما چه میخواهند، این نوشته برای شماست. اول بگوییم چه چیزی عوض نشده، چون بیشتر نگرانی از همینجا کم میشود.
در یک نگاه
| موضوع | وضعیت |
|---|---|
| مبنای قانونی | آییننامهٔ اصلاحشدهٔ مادهٔ ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم |
| از کِی لازمالاجراست | از ابتدای سال ۱۴۰۴ |
| نرخ یا مالیات جداگانه | ندارد — یک تکلیف نگهداری سوابق است |
| مهلت تمدیدشدهٔ فصل اول | ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، برای سال مالیِ آغازشده در ۱ تا ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ |
| جریمه | اطلاعیهٔ تمدید جریمهٔ تأخیر تعیین نکرده؛ قاعدهٔ کلی مادهٔ ۱۹۳: ۲۰٪ مالیات برای عدم ارائهٔ دفاتر |
این یک مالیات تازه نیست
مهمترین جملهای که باید از این صفحه ببرید:
دفاتر تجاری الکترونیکی نرخ ندارد و مالیات جداگانهای نیست. یک تکلیفِ نگهداری و ارائهٔ سوابق است.
یعنی هیچ مبلغی بابت «الکترونیکیشدن دفاتر» از شما گرفته نمیشود. چیزی که عوض شده، شکلِ نگهداری و تحویل دفاتر است — و برای بعضیها، یک مهلت.
چه چیزی عوض نشده است
حسابداریاش. دفتر روزنامه هنوز همان است: هر رویداد مالی یک سند، هر سند دو طرف برابر (بدهکار و بستانکار)، همه بهترتیب تاریخ. دفتر کل هنوز همان است: همان اسناد، گروهشده زیر هر حساب. تراز آزمایشی هنوز همان جمعی است که باید بخواند.
اگر امروز اسنادتان مرتب است، از نظر محتوا چیزی برای درستکردن ندارید.
مهلت ۳۱ شهریور برای کیست
اینجا دقت لازم است، چون این مهلت برای همه نیست:
- مربوط به بارگذاری فصل اول است.
- برای مؤدیانی است که سال مالیشان از ۱ تا ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ آغاز شده است.
- اگر سال مالی شما زمان دیگری شروع میشود، تاریخ شما فرق میکند.
خودِ تکلیف تازه نیست: از ابتدای ۱۴۰۴ برقرار است. چیزی که تمدید شده، مهلت بارگذاری این فصل است.
جریمه — و آن «۲۰ درصد» که اشتباه نقل میشود
اطلاعیهٔ تمدید جریمهٔ مشخصی برای تأخیر در بارگذاری تعیین نکرده است.
آنچه در قانون وجود دارد، قاعدهٔ کلی مادهٔ ۱۹۳ است: جریمهٔ معادل ۲۰ درصد مالیات برای عدم ارائهٔ دفاتر.
این «۲۰ درصد به ازای هر روز تأخیر» نیست. چنین قاعدهای وجود ندارد، هرچند در فضای اینترنت زیاد تکرار میشود. تفاوتش برای یک کاسب، تفاوت میان یک نگرانی و یک وحشت است.
چه چیزی از شما خواسته میشود
سه چیز، به این ترتیب:
- بدانید مشمول هستید و تاریخ شما کِی است. به گروهبندی مؤدیان و سال مالیتان بستگی دارد. یک تماس با حسابدارتان جواب میدهد.
- دفاترتان واقعاً وجود داشته باشد — اسناد سال، کامل و بهترتیب، با اسناد افتتاحیه و اختتامیه سر جایشان.
- در سامانه بارگذاری و تأیید شود. این قدم را خودتان یا حسابدارتان انجام میدهید.
در دیجی اینویس کدام قسمتش از قبل آماده است
قدم دوم — که معمولاً سختترینش است.
اگر فاکتورها، خریدها، هزینهها و دریافت و پرداختهایتان را در دیجی اینویس ثبت میکنید، سند حسابداریشان خودش ساخته میشود. لازم نیست چیزی را دوباره وارد کنید.
- دفتر روزنامه — «نمای حسابدار» ← «دفتر روزنامه». همهٔ اسناد بهترتیب تاریخ، با فیلتر بازه و خروجی اکسل.
- دفتر کل — «نمای حسابدار» ← «دفتر حسابها». همان اسناد، گروهشده زیر هر حساب، با مانده.
- تراز آزمایشی — «نمای حسابدار» ← «تراز آزمایشی». اگر جمع نخواند، یعنی جایی سند ناقص است و بهتر است پیش از مهلت پیدایش کنید.
- درخت حسابها — «نمای حسابدار» ← «درخت حسابها»، اگر کدینگ را میخواهید ببینید یا به حسابدارتان نشان دهید.
هر سه را میتوانید چاپ کنید یا خروجی اکسل بگیرید. اگر حسابدارتان میخواهد خودش نگاه کند، لازم نیست فایل بفرستید: از «تنظیمات» ← «دسترسی حسابدار یا همکار» با شمارهٔ موبایلش دعوتش کنید و نقش «حسابدار» بدهید — همهٔ دفترها و گزارشها را میبیند، بدون اینکه بتواند کاربر اضافه یا حذف کند.
«نمای حسابدار» بخشی از حسابداری پایه است. اگر در منوی شما نیست، یعنی این ماژول برای کسبوکارتان فعال نشده — صفحهٔ قیمتها نشان میدهد در کدام بسته است.
اگر امسال هنوز چیزی ثبت نکردهاید
وقت هست، ولی زیاد نیست. ترتیبی که کمترین دوبارهکاری را دارد:
- ماندههای اول دوره را وارد کنید (بانک و صندوق، طلب از مشتریان، بدهی به تأمینکنندگان).
- فاکتورهای فروش را از ابتدای سال ثبت کنید — اگر با مودیان کار میکنید، بیشترشان از قبل در سیستم هستند.
- خریدها و هزینهها را وارد کنید. برای هزینههای تکراری، «ثبت هزینه» سریعترین راه است.
- دریافت و پرداختها را ثبت کنید تا ماندهها درست شود.
- تراز آزمایشی را باز کنید و ببینید میخواند.
اگر بایگانی سامانهٔ قبلیتان را به دیجی اینویس آوردهاید، از همان صفحه میتوانید خریدارهای آن فاکتورها را یکجا به «مشتریان من» اضافه کنید و از تایپ دوباره خلاص شوید.
این تاریخها ممکن است باز هم عوض شوند. مهلتهای امسال خودشان تمدید شدهاند و تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ ممکن است اطلاعیهٔ تازهای منتشر شود. پیش از تصمیمگیری، آخرین وضعیت را از intamedia.ir یا از حسابدارتان بگیرید. این صفحه در ۱ شهریور ۱۴۰۵ بازبینی شده است.
جمعبندی
- تکلیف از آییننامهٔ اصلاحشدهٔ مادهٔ ۹۵ میآید و از ۱۴۰۴ برقرار است.
- نرخ و مالیات جداگانه ندارد؛ یک تکلیف نگهداری سوابق است.
- مهلت ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ برای بارگذاری فصل اول است، و فقط برای سال مالیِ آغازشده در ۱ تا ۳۱ فروردین ۱۴۰۵.
- جریمهٔ مادهٔ ۱۹۳ یعنی ۲۰٪ مالیات برای عدم ارائهٔ دفاتر — نه ۲۰٪ به ازای هر روز.
اگر میخواهید دفترهایتان بدون کار اضافه ساخته شوند، ببینید دیجی اینویس چه میکند.
پرسشهای پرتکرار
دفاتر تجاری الکترونیکی مالیات جدیدی است؟
نه. هیچ نرخ و هیچ مالیات جداگانهای ندارد. یک تکلیفِ نگهداری و ارائهٔ سوابق است که از آییننامهٔ اصلاحشدهٔ مادهٔ ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم میآید و از ابتدای سال ۱۴۰۴ لازمالاجراست.
مهلت ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ برای همه است؟
نه. این تمدید برای بارگذاری فصل اول و برای مؤدیانی است که سال مالیشان از ۱ تا ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ آغاز شده است. اگر سال مالی شما زمان دیگری شروع میشود، تاریخ شما فرق میکند — از حسابدارتان یا از intamedia.ir بگیرید.
اگر دیر بارگذاری کنم چقدر جریمه میشوم؟
اطلاعیهٔ تمدید جریمهٔ مشخصی برای تأخیر در بارگذاری تعیین نکرده است. آنچه در قانون هست، قاعدهٔ کلی مادهٔ ۱۹۳ است: جریمهٔ معادل ۲۰ درصد مالیات برای عدم ارائهٔ دفاتر. دقت کنید این «۲۰ درصد به ازای هر روز تأخیر» نیست — چنین چیزی وجود ندارد، هرچند زیاد نقل میشود.
دفاتر کاغذی پلمبشده هنوز لازم است؟
تکلیف الکترونیکی از آییننامهٔ اصلاحشدهٔ مادهٔ ۹۵ میآید و از ۱۴۰۴ برقرار است. اینکه برای وضعیت خاص شما پلمب کاغذی هم لازم است یا نه، به گروهبندی و سال مالیتان بستگی دارد؛ این را از حسابدارتان بپرسید و به آخرین اطلاعیهٔ سازمان تکیه کنید.
دیجی اینویس دفاتر را برای من بارگذاری میکند؟
نه. دیجی اینویس دفتر روزنامه، دفتر کل و تراز آزمایشی شما را از روی همان اسنادی که ثبت میکنید میسازد و میتوانید ببینید، چاپ کنید و خروجی اکسل بگیرید. بارگذاری و تأیید در سامانهٔ سازمان کاری است که خودتان یا حسابدارتان انجام میدهید.
بیشتر بخوانید
منابع
- اطلاعیههای سازمان امور مالیاتی دربارهٔ مهلتهای شهریور ۱۴۰۵سازمان امور مالیاتی کشور · آخرین بررسی: 1405-06-01
همین امروز اولین فاکتورتان را بزنید
دیجی اینویس با دورهٔ آزمایشی رایگان شروع میشود — بدون کارت بانکی، با ارسال مستقیم به سامانهٔ مودیان.



